Gouden Kokerjuffers

Ach wat is ze toch mooi. Niet de Kokerjuffer zelf (echt een schoonheid is het niet) maar het fantastische huis wat ze gebouwd heeft. Hubert Duprat is de bedenker van de levende kokerjuffersieraden. Hij zette de wetenschappelijke experimenten van François-Jules Pictet uit 1835, om in kunst. Pictet onderzocht in hoeverre Kokerjuffers andere materialen gebruiken dan de natuurlijk aanwezige materialen. Navolgers, zoals Jean-Henri Fabre, lieten de Kokerjuffers kokers van rijstkorrels en glazen kralen bouwen. In 1980 liet Hubert Duprat zich inspireren door goudzoekers bij de rivier de Ariège. Zouden er ook gouden Kokerjuffers leven in die rivier? Gouden Kokerjuffers, dat zou een mooi gezicht zijn.

Zo gedacht, zo gedaan. Exemplaren van de families Limnephilidae, Leptoceridae, Sericostomatidae en Odontoceridae werden gevangen en op zachthandige manier uit hun natuurlijke huisjes gezet. In hun nieuwe onderkomen vonden de Kokerjuffers nieuwe materialen, om te beginnen goudvlokken. Hiermee konden de sieraden in spe een nieuw bouwsel maken. Om dat te doen verbindt de larve de materialen met een zijden draad. Door een spiraalvormige beweging te maken creëert de larve zijn koker. Het materiaal wordt vastgezet en de binnenkant bekleed met zijde. Wel zo fijn voor het weke lijf wat de koker beschermt. Door ook kralen van turkoois, opaal, lapis lazuli en koraal, alsmede robijnen, saffieren, diamanten, parels en kleine staafjes goud aan te bieden, verfraaid de Kokerjuffer zijn koker op natuurlijke en magnifieke wijze. Dat een menselijke kunstenaar ze daarbij helpt en ietwat stuurt doet niets af aan het wondermooie zo niet schitterende resultaat.

De Kokerjuffer is zoals gezegd een larve. Ze leeft ongeveer een jaar onder water waarna ze zich verpopt. Na het verpoppen zwemt de vlinder naar de oppervlakte. De schietmot die verschijnt is een effen bruin of grijs gekleurde vlinder die zich voortplant en binnen enkele weken sterft. Het is een zomaar grijs einde voor een in kunde groot bouwmeester en mozaiekkunstenaar. Het bevestigd maar weer eens dat het niet alles goud is wat er blinkt.

Perpetuum mobile

Het is zo´n mooi idee, een apparaat wat je in beweging zet en wat vervolgens zonder een extra zetje, elektriciteit, warmte of brandstof alsmaar door blijft draaien. De natuurkundige wetten zijn keihard, het is onmogelijk, toch zijn er legio mensen die in de loop der eeuwen getracht hebben een dergelijk Perpetuum mobile te bouwen. Het heeft geresulteerd in de meest fantastische machines, die jammer genoeg geen van allen de eeuwige beweging in zich hadden. Het mooie is wel dat door deze uitvinders we wel weten hoe we met zo weinig mogelijk energie toch iets draaiende weten te houden. Kijk dat is nou iets waar we nog lang de boel draaiende van kunnen houden.

Daniel Agdag

Kunst onder een stolp ziet er natuurlijk al snel uit als iets speciaals, maar bij de kunst van Daniel Agdag is er toch net iets meer aan de hand. De droommachines die helemaal uit karton zijn gemaakt zijn zo verfijnd uitgewerkt dat ze zonder de stolp er zo vandoor zouden zijn gegaan. Dank aan Daniel Agdag dat hij deze bijzondere droommachines voor ons heeft weten te vangen.

Bekijk meer van Daniel Agdag.

http://www.heyheyhey.nl/

Soms kom je dingen tegen... Tja, gewoonweg geniaal! Zo ook het filmpje van 'Mevin and the machine' van Hey hey hey. Geniet met volle teugen.

Druipsteen

Grondwater bevat opgeloste kooldioxide. Het grondwater sijpelt door scheuren in (kalkrijk)gesteente . Het kooldioxide zorgt er daarbij voor dat een deel van de kalkverbindingen in het gesteente, bijvoorbeeld calciet of gips, oplost. De hoeveelheid die oplost is afhankelijk van de hoeveelheid kooldioxide (in Spa rood lost bijvoorbeeld meer kalk op dan in spa blauw), de bodemtemperatuur en nog enkele andere factoren. Maar dit verhaal gaat niet over de hardheid van het water uit de kraan of in een fles mineraalwater. In dit verhaal draait alles om druipsteen.

Druipsteen begint op het moment dat het kalkrijke water in aanraking komt met lucht, bijvoorbeeld in een onderaardse grot. De kalk kan op dat moment weer een vaste vorm aannemen. Eerst ontstaat er een randje met kristallen, daarna een hol buisje en nog later een echte druipsteen die aangroeit door het grondwater wat er langs stroomt. Het ontstaan van een flinke druisteenkegel kan erg lang duren, maar met veel kalk en water kan het proces wel sneller verlopen dan de tientallen duizenden jaren die vaak genoemd worden. Zo zijn in bunkers uit de tweede wereld oorlog en op sommige stations ook( kleine) druipstenen aanwezig.

 Als er gesproken wordt over druipstenen, dan worden meestal Stalactieten (hangend) en stalagmieten (staand) genoemd, maar er zijn nog vele andere vormen
die ontstaan. De manier waarop het grondwater in contact komt het de lucht en het afzettingsgesteente levert bijzondere vormen op. Druipstenen kunnen verschillende vormen aannemen, afhankelijk van of het water druppelt, sijpelt, condenseert, stroomt, of in vijvers drupt. Veel druipstenen zijn genoemd naar hun gelijkenis met door de mens gemaakte en natuurlijke objecten. Zo ontstaan er druipsteenvormen die (met een gezonde dosis fantasie) lijken op gordijnen, kroonluchters, krulfrieten, gebakken eieren, pilaren, popcorn, koraal en bezems. Tezamen vormen deze druipstenen een wonderlijke wereld waarin je je enkel nietig kan voelen.

Maïssa Toulet cabinetten

Iedereen heeft wel een eigen bijgeloof of tics die geluk moeten afdwingen bij het al dan niet aanwezige hogere. Een bosje bloemen aan de voordeur gespijkerd, een kruisje onder de dorpel, niet onder de ladder doorlopen, afkloppen op het hout, geknoeid zout over de linkerschouder gooien en krakende schoenen die niet betaald zouden zijn. Het heeft allemaal te maken met bijgeloof. De dingen die zouden kunnen gebeuren lijken wel bezworen te moeten worden met een soort van volkse tovenarij. Die ongrijpbare krachten zijn wellicht niet helemaal aards genoeg voor in het rariteitenkabinet wat deze blog is, maar hetgeen Maïssa Toulet er mee gedaan heeft maakt het weer zeer de moeite waard.
Deze Franse kunstenares maakte namelijk wat zij noemde een "Cabinet de Sorcellery". In dit zeer sfeervol vormgegeven kabinet vinden de meest uiteenlopende en ondoorgrondelijke vormen van bijgeloof, volksgeneeskunde, hekserij, voodoo en waarzeggerij een plaats. Het is echt heel bijzonder om zonder verdere uitleg toch een proeverij van deze vage wereld te krijgen. Omdat er verder bijna niets aan te omschrijven valt stel ik voor dat je gewoon gaat kijken in het Cabinet de Sorcellery. Zoals de Fransen zouden zeggen: Très Magnifique!

kin-dza-dza

Kindzadza. Geen idee wat het betekent. Kindzadza is een bizarre Russische B-film met in ieder geval één bijzondere filmlocatie. Dit "huis" dat verdacht veel op een boot lijkt is een heel bijzonder ding. Tenminste dat is wat het oog doet geloven. In de Russische werkelijkheid is het geen boot, maar een verdeelstation voor suikerbieten. Ik raakte in ieder geval wel geïnspireerd door dit plaatje en gebruikte het als uitgangspunt voor het kippenhok dat ik in mijn tuin bouwde.

Batavia

 

Het trotse schip de Batavia verging in de gouden eeuw bij het huidige eiland Beacon voor de Australische kust. Het intigrerende verhaal van de "Ongeluckige Voyage van 't Schip Batavia nae den Oost-Indien" was de aanleiding voor een reconstructie van het schip.  Jarenlang werkten in Lelystad ambachtslieden aan een Batavia 2.0. Het schip werd nagebouwd aan de hand van veel onderzoek en met ambachtelijke technieken.  Het resulteerde in een prachtig zeewaardig schip. Het schip is niet alleen zeewaardig, het is ook een bijzonder stevig staaltje vakmanschap. De gebogen houten spanten, de gebeeldhouwde koppen en versieringen, het zit allemaal even buitengewoon mooi en praktisch in elkaar.

Soep robot

Iedereen kent de kunstwerken van Andy Warhol met gekleurde soepblikken van Cambells. Maar na de dood van Warhol begon dit soepblik een heel eigen leven te leiden. Zozeer zelfs dat het blikken verpakkingsmateriaal zelfs tot in game-land door drong. Met deze coole soeprobot als gevolg!

Gothic works

Je ziet het goed dit is een betonmolen. Maar dan wel een van gelazerd staal. Nou vind ik gotische gebouwen en voorwerpen vaak net iets teveel van het goede qua pracht en praal, maar dit is zo over de top dat het weer heel erg mooi wordt. Bovendien is de gekozen vorm zo afwijkend en niet-kerkelijk dat je er juist weer heel anders tegenaan kan kijken. In dezelfde iconische serie verschenen ook een shovel, een graafmachine, een cementtruck en een dieplader. Allemaal levensgroot uitgesneden uit dik metaal met een precicie en een snelheid waarvan de beeldhouwers van de gotische kathedralen enkel konden dromen. Ik weet trouwens niet hoelang de gebeeldhouwde truck uit hout kostte om te maken. Dat staat nergens vermeld. Kijk hier verder... in de wereld van Wim Delvoye, de maker van dit verheven schoons.

mechanische eend

Je hebt er vast ooit mee gespeeld. Een opwindbaar mechanisch eendje van blik. Een ding van niets ten opzichte van de "Canard Digérateur" oftewel de eend met spijsvertering. Dit wonder der techniek werd in 1739 door de Fransman Jacques de Vaucanson in elkaar geknutseld. De mechanische eend at graankorrels, slikte deze door en verteerde het hele zaakje tot uitwerpselen. Tenminste dat was wat er aan de buitenzijde van deze automaat te zien was. In werkelijkheid werden de graankorrels opgevangen en kwam de eendenpoep prefab uit het achterse van de eend. Ook knap. De maker was er echter van overtuigd dat er ooit een eend ontworpen zou worden die daadwerkelijk graankorrels tot uitwerpselen zou kunnen verteren. Waarom je dat zou willen is mij een raadsel en het is (zover ik weet) tot nu toe ook niet meer geprobeert dit doel te bereiken. Al moet ik wel zeggen dat ze in Frankrijk volop met levende ganzen experimenteren hoeveel graan deze via de strot naar binnen geduwd kunnen krijgen. Wat dat betreft is de productie van ganzenlever net zo doelloos. Het zijn soms rare jongens die Fransen.

hundertwasser

Schilder, graficus, architect en ecoloog. Het komt eigenlijk nooit voor dat iemand dit in zich verenigd. Toch was deze combinatie juist hetgeen Friedrich Stowasser, beter bekend als Hundertwasser ("sto" betekent in slavische talen 100) zo uniek maakte. Deze gedreven man verzon vele concepten die tegenwoordig omarmd worden bij duurzaam en Cradle to Cradle bouwen. Door als een moderne Gaudí keramiek en weelderige plantengroei te combineren maakte hij wonderlijke, fantasierijke gebouwen, vaak bekroond met een uivormig torentje, dat zijn handelsmerk was. Hij was verder bekend om zijn organische vormen die zich afzetten tegen de hokjes mentaliteit van de gevestigde architectuur. Niets dat krom kon zijn werd recht aangelegd en alles moest en zou ook kleurig zijn. Wat dat betreft maakte hij geen onderscheid tussen schildersdoek of bouwmateriaal. Dit alles moest zorgen voor een gebouw dat als een jas om de bewoners heen zou passen. Om dit nog te versterken gooide hij er ook nog wat filosofie tegenaan. Zo bedacht hij een concept dat huurders het recht hadden om dat deel van de gevel naar eigen smaak te veranderen dat ze uit het raam leunend bereiken kunnen. Toen ecologie een steeds grotere rol ging spelen in zijn ontwerpen kwam hij op de proppen met de boomhuurder ( iedereen zijn eigen zuurstof en schaduw op het balkon), de hangende waterzuivering met waterplanten en de oogsnede (til het landschap op en schuif er een gebouw onder in de vorm van een oog). Allemaal concepten op basis van buitengewoon krachtige ideeën. Het bleef gelukkig niet bij ideeën. Veel van zijn ontwerpen zijn daadwerkelijk uitgevoerd. Hiermee droeg Hunderdwasser op zijn geheel eigen wijze bij aan een kleurige leefomgeving waar het goed toeven is.

creatief met meccano en draad

De ontwerper Chico Bicalho was als kind gefacineerd door dieren en kurkobjecten. Terwijl andere nog lekker aan het tekenen en kleien waren spoot de ondernemende Chico twee dode ratten zilver, voor de lol en omdat hij het zo mooi vond. Hij ging studeren aan de Rhode Island School of Design en vond zo z’n kunstenaars en designroeping. In 1992 begon hij met het ontwikkelen van opwindwezens met een hoog design gehalte; de critters.

De eerste Critter maakte hij met wat hulp van een Japanse bouwtechniekkit van een dumpwinkel voor overtollige producten en wat stevig ijzerdraad. Het creatieve proces is daarna steeds op een andere manier gelopen. Eerst werkte hij nog met bestaande bouwmaterialen uit de categorie “meccano” en stevig draad voor de poten en antennes. Later kwam de computer er aan te pas.

De ontwerpen hebben veel weg van insecten. In totaal maakte Chico Bicalho ruim 4500 Critters met de hand. Er zijn dan ook meer dan 17 verschillende soorten, allen met een uniek, onvoorspelbaar eigen gedrag. Ze kruipen, dansen, trillen, klimmen en draaien. Hij heeft daarmee iets gemaakt waar je enthousiast en blij van wordt. Hoe absurd ook, hij heeft met veel liefde zijn wilde ideeën vertaald in voor iedereen toegankelijke wonderbaarlijke pronksjuweeltjes.

Vervallen gevang

Eastern State Penitentiary is een oude gevangenis. En dan met de nadruk op oud. De verf bladdert er van de muur en alles is even roestig en vervallen. Toen ik het voor het eerst zag kreeg ik een sterk déja vu-gevoel. Dit lijkt qua sfeer wel heel erg op de wachttorens voor de kust van Engeland. Wederom gaat het om een versleten bouwsel met een sterk marante vorm (het gebouw vormt met haar lange gangen een stervorm) die, door de tijd aangetast, haar vergankelijkheid in alle zachte kleuren van ontbinding toont. Je zou bijna vergeten dat Alfonse “Scarface” Capone hier jarenlang een vaste "gast" was.

Kijk eens rond of bekijk een mooie fotosessie van het gebouw.

Follies

Engeland en follies is net zoiets als Nederland en molens. Waar Nederland vol staat met vele soorten molens voor wind en water, daar wemelt het op de statige engelse landgoederen van de follies. Follies (van het Engelse folly: gekheid, idioterie, jolijt) zijn echter, in tegenstelling tot de Nederlandse molens, helemaal niet nuttig. Een follie is dan ook een bouwwerk dat vooral decoratief van aard moet zijn. Omdat de smaken daarover nogal verschillen lopen de gebouwde follies uiteen; van met voorbedachte rade gemaakte ruïnes tot chinese pagodes. Bloeitijd van de follie begon aan het begin van de 17e eeuw en zou daarna nog ruim 200 jaar aanhouden. Een maf gebouw in de achtertuin is schijnbaar van alle tijden, de populariteit van de engelse landschapsstijl hielp natuurlijk ook een handje. Met name in de negentiende eeuw was het een 'mode' om op een landgoed enige romantische elementen te laten bouwen. Het enigste wat de klant moest doen, was uitzoeken welk bouwwerk of andere decoratief element opgenomen moest worden bij de aanleg van het landgoed. Hiervoor waren speciale tuinboeken op de markt. Hierin stonden naast de genoemde folly's ook tuin- en laanontwerpen en andere decoratieve elementen zoals poorten en beelden. Een 18e eeuws staaltje "u vraagt, wij draaien". Heel handig voor de dik in het geld, maar niet in de vrije tijd zittende landgoedeigenaar.

Dat follies enkel decoratief zijn klopt niet helemaal. Zo is de toren op de ingelijste foto ook in gebruik geweest als eenpersoonswoning. Andere follies waren in gebruik als jachttoren voor de jaarlijkse drijfjacht of als schuurtje van de tuinman, die z'n gereedschap ook ergens kwijt moest. Voor de follie-liefhebber is Engeland "the place to be". De meeste Follies zijn er te vinden en ze hebben er zelfs een waar Folly-liefdadigheidsgenootschap: The Folly Fellowship

Nuttig of niet, voor mij zijn ze wonderlijke kunstwerkjes in het landschap. En met kunst is het altijd hetzelfde; de een zwijmelt bij de schoonheid van een gracieuze schepping terwijl de ander gruwelt van zo'n gedrocht van een ding. Voor meer voorbeelden en verhalen over folly's.

Blauwe stad

Vreemd genoeg is er eigenlijk niets bijzonders te melden over de indiase stad Jodhpur. Toch is een groot deel van de stad blauw. De Brahmanen in de stad hadden namelijk in vroegere tijde het voorrecht om hun huizen blauw te schilderen. Niets meer, niets minder. Nou oké, mischien wat minder vliegen. Die houden namelijk niet van die blauwe kleur.

Wellicht ben ik niets gewend (nog nooit in India geweest) maar het effect van de indigo blauwe kracht die uit de beelden van de blauwe stad spreekt geven mij rillingen, zo mooi. Soms is er ook gewoon niets meer nodig.

oordeel zelf

Gallen

Een insect prikt in een plantenstengel, blad of boom, legt eitjes en verdwijnt. De gestoken plant in kwestie spuugt de indringers niet uit. Dat is op zich al vreemd, maar wat nog vreemder is hetgeen de plant wel doet. Afhankelijk van het insect wordt er een kraamkamer rond het broedsel gebouwd. De gal. Een gal kan er uitzien als een rare verdikking in de stengel van een plant, maar ook als een pluizige bal zoals hiernaast.

Dat een plant "weet" wat er gebouwd moet worden en dat daarna dan ook nog doet is een mooi kunstje natuurlijke verleiding. Hoe zo'n klein insect dat doet is fasinerende denkstof. Ik wil dan ook niet weten dat chemische stofjes die lijken op de groeihormonen van de plant zelf (zoals Aminozuren, adenine, cytokininen, auxine- en gibberelline) hierbij van belang zijn. Dat vergalt een stukje van de mystiek. Laat mij wat dat bereft maar lekker in het verwonderings-stadium.

De tekening van een mosgal op een hondsroos is deel van een verzameling tekeningen die zijn gemaakt door Agnes Jongmans (2-9-1881 / 8-7-1958). Samen met Dr. W.M.I.Borst Pauwels (de man waarmee ze later trouwde) maakte ze in totaal 104 tekeningen van verschillende gallen. De tekeningen zijn gemaakt in de omgeving van onder andere Poelgeest, Noordwijk, Katwijk, Drunen, Bloemendaal, Wassenaar, Winterswijk, en Overveen in de jaren 1907 en 1908. Het zijn zeer mooie acurate tekeningen die gemaakt zijn om hun bruikbaarheid. Daardoor hebben ze niet het gelikte van een floraprent die je in een boek kan verwachten (zie ook Zweedse prenten) maar dat maakt ze voor mij niet minder. Ik hou er wel van als je kan zien dat iets gebruikt is.

De rest van de gallen vindt je hier

De tekeningen zijn in real life te bezichtigen in het Natuurmuseum in Nijmegen.

treehouses

Boomhut, Treehouse, Baumhaus. Drie woorden voor een plek waar je als kind kan dromen over andere werelden, zelfs al ben je al lang geen kind meer.

Ik ben op zoek gegaan naar die ultieme, geheime plek dicht bij de natuur, hoogverheven boven de anderen, waar dromen eerder regel dan uitzondering is. Hoe die plek er uit ziet maakt niet uit, alhoewel; voor de beleving is een mooie plek wel stimulerend. Naast het huis, speelt natuurlijk ook de boom en de plaats van het bouwsel een belangrijke rol.

Op internet zijn veel plaatjes van boomhutten te vinden. De een nog lelijker dan de andere. Gelukkig is er ook veel moois te vinden. Een paar jaar terug was er een bedrijf dat echt hele boomhuizen in stijl bouwde, maar die vond ik nu niet meer terug. Jammer, want mij staat nog steeds het door hen ontworpen boomhuis in Engels-victoriaanse stijl bij. Echt een plaatje. Maar ja, niets is voor eeuwig en bij de selectie die nu te vinden is zitten ook hele mooie bouwwerken (veel speels klassiek, maar ook heel modern), prachtige locaties en natuurlijk een heleboel magnifieke bomen. Het zijn stuk voor stuk bouwwerken voor kinderen en voor volwassenen met nog lekker veel kind in zich. Bij deze boomhutten krijgt de uitspraak "je kunt de boom in" ineens een positieve draai. Nu nog die dikke boom en de perfecte plek zoeken.

Droom hier weg bij de boomhutten.

Zeeforten

Roestig zijn ze, deze wachttorens in zee voor de Britse kust. Maar dat maakt ze nou juist zo mooi. Op hun hoge poten lijken ze zo weg te kunnen wandelen. De zeeforten zijn gebouwd als kustbewaking. In de 2e wereldoorlog diende ze als vooruitgeschoven post om luchtaanvallen van de Duitsers te kunnen onderscheppen. Al met al niet een echt vrolijke bestemming. Na de oorlog werden ze langzaamaan aan hun lot overgelaten. Ik hoop dat ze in deze staat nog lang behouden blijven. Al was het maar omdat ik ze graag nog eens in "real life" zou willen zien.

Tot dan rest mij een mooie serie foto's (van fotosite Flickr, gebruiker doctorboogie) over deze kolossen:http://www.flickr.com/photos/doctorboogie/sets/72057594124302151/show/