Maïssa Toulet cabinetten

Iedereen heeft wel een eigen bijgeloof of tics die geluk moeten afdwingen bij het al dan niet aanwezige hogere. Een bosje bloemen aan de voordeur gespijkerd, een kruisje onder de dorpel, niet onder de ladder doorlopen, afkloppen op het hout, geknoeid zout over de linkerschouder gooien en krakende schoenen die niet betaald zouden zijn. Het heeft allemaal te maken met bijgeloof. De dingen die zouden kunnen gebeuren lijken wel bezworen te moeten worden met een soort van volkse tovenarij. Die ongrijpbare krachten zijn wellicht niet helemaal aards genoeg voor in het rariteitenkabinet wat deze blog is, maar hetgeen Maïssa Toulet er mee gedaan heeft maakt het weer zeer de moeite waard.
Deze Franse kunstenares maakte namelijk wat zij noemde een "Cabinet de Sorcellery". In dit zeer sfeervol vormgegeven kabinet vinden de meest uiteenlopende en ondoorgrondelijke vormen van bijgeloof, volksgeneeskunde, hekserij, voodoo en waarzeggerij een plaats. Het is echt heel bijzonder om zonder verdere uitleg toch een proeverij van deze vage wereld te krijgen. Omdat er verder bijna niets aan te omschrijven valt stel ik voor dat je gewoon gaat kijken in het Cabinet de Sorcellery. Zoals de Fransen zouden zeggen: Très Magnifique!

geld stinkt niet

Pecunia non olet of "geld stinkt niet" wisten de Oude Romeinen al te vertellen. Deze uitspraak wordt aan Keizer Vespasianus (9-79 na Christus) toegeschreven naar aanleiding van zijn nieuwe belasting op urine.

Urine werd gebruikt als ontvettend middel door leerlooiers. Urine bevat ammoniak, een stof die ondanks de nare geur wel heel goed schoonmaakt. Overal in Rome werden openbare urinoirs ingericht. Aan herbergen en op straathoeken stonden grote voorraadpotten waarin men vrijelijk kon plassen. Arme drommels konden een beetje geld maken door hun eigen urine te verkopen. Door de stijgende vraag ontstond al gauw een lucratief maar stinkend handeltje.


Het verhaal gaat dat Vespasianus" zoon Titus kritiek had geuit op het feit dat zijn vader een nieuwe belasting had ingevoerd op de openbare urinoirs. Daarop pakte de keizer het geheven belastinggeld, duwde het zijn zoon onder de neus en vroeg of het geld stonk. Nee, zei die. Toch komt het van de urinoirs, zei de keizer.

 

Geheugenstok

Het spreekwoord "iets op je kerfstok hebben" heeft een geschiedenis in drievoud. De kerfstok, ook wel reutel of lat genoemd werd gebruikt voor eten en drinken op de pof, met andere woorden; men stak zich in de schulden. De schuld werd gekerfd in een stuk hout. Vooral de gewone man die niet lezen of schrijven kon gebruikte de kerfstok voor z'n schuld. Bij het in bewaring geven van goederen werd ook een kerfstok gebruikt. De stok werd gekerfd en in twee gespleten. Het ene deel ging mee met de eigenaar, het tweede deel bleef achter bij diegene die de goederen in bewaring had. Om de goederen weer op te halen diende men het ene deel van de kerfstok weer te verenigen met het tweede deel. Als de "sleutel" paste dan konden de goederen weer meegenomen worden. De kerfstok raakte op enig moment uit gebruik, maar de kerfstok van het geweten bleef bestaan. De narigheid die je daarop had verzameld, de schuld ten opzichte van de maatschappij leeft nu nog voort in het spreekwoord. Een bijzondere variant is "een ijzeren kerfstok hebben" Dat wil zeggen dat de dingen die je doet je altijd vergeven worden. Iedereen kent wel iemand die zo'n kerfstok heeft. Zij komen overal mee weg. Guido Ooms ontwikkelde de usbstok. Nu is het niet meer erg om wat op je stok te hebben en er mee op weg te gaan…..Nee, deze usb sticks van stukjes takhout zijn gewoon bijzonder mooi en functioneel.