Gloeiende paddenstoelen

Dat er paddenstoelen zijn die gloeien leek me lange tijd een fabeltje van verstokte paddofielen met een te sterke voorkeur voor hallucinerende paddenstoelen. Maar ik moet toegeven, ik heb me vergist. 

Het schijnt dat Aristoteles al oog had voor paddenstoelen met gloeifunctie. En ja, dat laatste was meteen ook de vraag; wat is de functie van dat gloeien?? Aris kwam er niet uit en ook vele wetenschappers na hem konden geen antwoord geven op de vraag waarom 75 van de meer dan 100.000 soorten schimmelvruchtlichamen een groenige gloed verspreiden (met een duur woord bioluminescentie genoemd). En nu zijn de wetenschappers er toch achter gekomen. Eerder viel het de onderzoekers al op dat het gloeien niet zomaar lukraak gelijk was over de gehele dag, maar het sterkst was als het nacht was. Dat bracht ze op het idee om plakkerige nep-paddenstoelen te maken met groen ledlicht er binnen in. Uit het onderzoek bleek dat veel meer mieren, vliegen en kevers aan de plakkerige paddenstoelen vast kwamen te zitten wanneer ze gloeiden. De onderzoekers gaan er nu dus van uit dat de paddenstoel deze insecten lokt om haar sporen effectiever te verspreiden. Dat maakt dat deze gloeiende wondervruchten ook elders uit de grond kunnen schieten.

Noorderlicht

Het Noorderlicht hangt samen met uitbarstingen op de zon, waarbij grote hoeveelheden elektrisch geladen deeltjes naar alle kanten het heelal in geslingerd worden. Het aardmagnetisch veld zorgt ervoor dat de deeltjesstroom in de omgeving van de aarde worden afgebogen en in de buurt van de Noord- en Zuidpool met een snelheid van 1600 km/sec de atmosfeer binnen kan dringen. De deeltjes bevatten veel energie, die in de bovenste kilometers van de atmosfeer door botsingen wordt overgedragen op zuurstof- en stikstofmoleculen op 80 tot 1000 kilometer hoogte. Door de grote extra hoeveelheid energie raken de moleculen als ware uit balans. Om weer in balans te geraken wordt er energie afgestaan in de vorm van een kleurige lichtflits. De soort kleur hangt af van het soort deeltje waarop het elektron botst en van de luchtdruk waarbij de botsing plaatsvindt. Een lage druk met zuurstof geeft geelgroen en bij een nog lagere druk rood. Een botsing met deeltje stikstof geeft een blauwe kleur. Omdat de lucht natuurlijk niet overal de zelfde druk heeft en altijd een mengsel is van zuurstof en stikstof (met hier en daar op deze hoogte nog wat anders) ontstaan vele variaties, van fletsgroen tot en met purperpaars. Omdat de deeltjes in golven de atmosfeer doordringen en zich richten naar het magnetisch veld ontstaan bewegende bogen, stralenbundels of schuivende gordijnen van licht, maar vaker is het een lichte kleurige gloed. Het maakt van Noordelicht (wat overigens op de zuidpool anders heet) een magisch schouwspel.

Design lampen

Wat kan ik er van genieten als mensen de dingen niet enkel functioneel maken maar ook mooi. Hierbij twee voorbeelden van heel andere lampen van Nederlandse designers waar ik trots op ben (en een heel klein beetje jaloers omdat ik hun geniale design niet zelf heb bedacht, maar dat is dan ook niet mijn vak)

Pieke Bergmans: design in weke Dalí vormen. Het gaat niet over het bureau maar om de lamp. Of nog beter gezegd; de lamp in de lamp.Het licht vleit zich letterlijk op het werkvlak. Geniaal.

Floris Wubbe: design in pure vorm. Hij gebruikt alles wat er in een dikke wilgentak zit en gooit niets weg. Het hout wordt de voet en standaard, de bast in elkaar gedraaid de lampenkap. Dat levert zo'n voor de hand liggende lamp op dat het wel een klassieker moet worden. Wederom verdraaid geniaal.